Phân tích nghệ thuật đặc sắc trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên hay nhất – Ngữ văn lớp 10

Bài giảng Chuyện quan tòa đền Tản Viên – Cô Trương Khánh Linh (giáo viên )

Đề bài: Phân tích nghệ thuật độc đáo trong Tản Viên chính sự kí sự ở đền thờ Tản Viên

Chuyện quan tòa đền Tản Viên là một trong những truyện hay nhất trong Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ. Thành công của tác phẩm không chỉ đến từ nội dung phong phú, hấp dẫn, giá trị mà còn ở những yếu tố nghệ thuật đặc sắc.

Nét nghệ thuật đầu tiên của truyện là sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố hiện thực và kì ảo. Để tạo tính chân thực cho tác phẩm, tác giả đã giới thiệu nhân vật, sự việc cụ thể, thậm chí cả thời gian, địa điểm một cách chính xác: “Ngô Tử Văn tên là Soạn, người huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang” “Năm Canh Ngọ, Ở thành Đông Quan có người quen Tử Văn, một buổi sáng đi ra ngoài cửa tây mấy dặm,…”. Những yếu tố hiện thực này sẽ làm cho câu chuyện trở nên chân thực, tạo niềm tin ở người đọc.

Nhưng để tăng tính hấp dẫn cho truyện tác giả đã có sự kết hợp rất hài hòa với các yếu tố kì ảo. Theo chân nhân vật chính Ngô Tử Văn, người đọc gặp hồn ma Bạch Hổ họ Thôi mới thấy được sự xảo trá, uy hiếp khiến Ngô Tử Văn lung lay ý chí. Không chỉ vậy, độc giả còn được đi đến âm phủ thâm u, tăm tối, cây cầu dài hơn nghìn mét bắc qua con sông lớn mà “gió xám, sóng lạnh thấu xương”. Cả một thế giới ma quỷ mà ta thường chỉ biết qua trí tưởng tượng hiện ra trước mắt người đọc: “hàng vạn con ma dạ xoa đều mắt xanh, tóc đỏ, nanh ác”; Diêm Vương cung điện thâm trầm ma quỷ. Thế giới huyền ảo được miêu tả chi tiết, sống động khiến ai đọc qua cũng phải rùng mình sợ hãi. Hai yếu tố hiện thực và kì ảo đan xen vào nhau, trong đó yếu tố kì ảo là nghệ thuật làm cho câu chuyện thêm sinh động, hấp dẫn. Đồng thời, nó cũng phản ánh tinh thần chung của Nguyễn Du trong Truyền kỳ mạn lục, đó là dùng cái “kí” để nói cái “thực”.

Xem thêm bài viết hay:  Bài 23: Đáp án và cách giải bài tập Giáo trình Hán ngữ Quyển 2 (Quyển Hạ tập 1)

Kết cấu truyện cũng là một nét đặc sắc không thể bỏ qua. Truyện có kết cấu gay cấn, nhiều tình tiết cực kỳ hấp dẫn. Kết cấu tác phẩm như một xung đột kịch tính, có mở đầu, thắt nút, cao trào và kết thúc. Lớp học và các bộ phận liên kết với nhau rất chặt chẽ, đỉnh điểm là sự kiện Diêm Vương xử tội Ziwen chỉ bằng cách nghe câu chuyện từ một phía, nhưng ngay sau đó, tình hình căng thẳng đã được giải quyết. , Tử Văn trình bày sự việc và được Diêm Vương cử người đi điều tra. Bạch Hổ gian dối họ Thôi bị vạch trần bộ mặt gian trá, độc ác và bị trừng trị thích đáng. Về phần Tử Văn, anh cũng nhận được phần thưởng xứng đáng cho tính cách bộc trực, thẳng thắn ghét cái ác. Kết thúc có hậu là kết thúc phổ biến trong các câu chuyện truyền thống.

Tính cách của các nhân vật cũng được chú trọng xây dựng, họ có những cá tính vô cùng sống động, mỗi nhân vật thường đại diện cho một kiểu người trong xã hội. Tử Văn mang trong mình những phẩm chất cao đẹp của một người quân tử: chính trực, thẳng thắn, không chấp trước những điều hão huyền, dám làm dám làm. Tính cách của Ngô Tử Văn tiêu biểu cho một nhân vật chính trực, đầy vẻ đẹp nhân văn. Để làm nổi bật tính cách nhân vật, Nguyễn Du đã chọn một tình huống rất tiêu biểu: Tử Văn đốt đền thờ tên Bạch họ Thôi vì hắn làm quấy trong thiên hạ, làm cho đời người lầm than. Hành động này đối với người khác là vô cùng liều lĩnh khiến ai nấy đều lắc đầu ái ngại, riêng Tử Văn “vẫn vung tay không cần gì” cho thấy thái độ dứt khoát và dũng cảm của Ngô Tử Văn. Hành động của Tử Văn không hề liều lĩnh, bộc phát mà đã có sự chuẩn bị từ trước. Từ Văn Ý cho biết, trước khi đốt chùa, Tử Văn đã “tắm rửa sạch sẽ, khấn trời rồi châm lửa đốt chùa”. Biết rằng hành động của mình là chính đáng, anh ta không sợ hãi. Khi gặp tướng giặc, bị hồn ma của hắn dọa nạt, uy hiếp, Tử Văn “vẫn ngồi ngây ngẩn, thản nhiên” không hề nao núng tinh thần. Đứng trước Diêm Vương, bị Diêm Vương mắng mỏ, Tử Văn vẫn vô cùng dũng cảm, tự tin trình bày vấn đề “rất bướng lời, không chịu nhường nhịn chút nào”. Tất cả ngôn ngữ và hành động thống nhất chặt chẽ với nhau để chứng minh cho nhận định ban đầu của Nguyễn Du khi giới thiệu nhân vật: “Ông vốn khẳng khái, nóng nảy, thấy gian tà không chịu nổi. Ở phương Bắc người ta vẫn khen ông là người ngay thẳng”.

Xem thêm bài viết hay:  Top 3 bài Cảm nhận về truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam hay nhất - Ngữ văn lớp 11

Ngoài ra, để tác phẩm trở nên hấp dẫn còn phải kể đến ngôn ngữ của các nhân vật. Ngôn ngữ trong tác phẩm tuy không được xây dựng quá nhiều nhưng cũng đã phần nào khắc họa được tính cách nhân vật. Chẳng hạn, nhân vật Ngô Tử Văn thẳng thắn, ngôn ngữ sẽ là: “Ngô Soạn này là bậc danh sĩ chính trực trong thiên hạ, nếu có tội gì xin hãy nói ra, không nên bắt hắn phải chết oan”. Ngô Tử Văn cho biết ngay sau khi bị quỷ dạ xoa bắt đi, không gian vô cùng lạnh lẽo và đáng sợ, nếu là người thường có lẽ sẽ không đủ dũng khí để nói ra lời. Còn Tử Văn thì vẫn bình tĩnh kêu oan, lời nói của anh thể hiện sự bình tĩnh và quyết tâm đấu tranh cho lẽ phải của Tử Văn.

Các yếu tố nghệ thuật trên đã được Nguyễn Du kết hợp hài hòa, tài tình làm nổi bật giá trị nội dung tác phẩm. Qua đây ta cũng thấy được tài năng bậc thầy của Nguyễn Du trong nghệ thuật dựng truyện nói chung.

Xem thêm các bài văn mẫu phân tích và lập dàn ý tác phẩm lớp 10:

Các bài giải bài tập lớp 10 sách mới:

chuc-chuc-phan-su-den-tan-vien.jsp

Giải bài tập lớp 10 theo sách mới môn học

Viết một bình luận