Top 3 bài Phân tích đoạn trích Lẽ ghét thương của Nguyễn Đình Chiểu hay nhất – Ngữ văn lớp 11

Đề bài: Phân tích đoạn trích “Lý lẽ ghét thương” trong truyện “Lục Vân Tiên” của Nguyễn Đình Chiểu.

Bài giảng: Ghét thì yêu – Cô Thúy Nhàn (giáo viên )

Cuối thế kỷ 19, bộ máy phong kiến ​​nhà Nguyễn đang bước vào thời kỳ “hấp hối”, chính quyền rối ren. Nó là nguồn cảm hứng để các nhà văn, nhà thơ phản ánh hiện thực, làm tròn sứ mệnh “người thư ký trung thành của thời đại”. Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ, nhà văn tài hoa sống trong thời kì bấy giờ, với tài thơ của mình, ông đã mượn truyện Tàu để tái hiện hiện thực xã hội đương thời và bộc lộ quan điểm, tư tưởng của mình. qua những bài thơ. Đoạn trích “Lý lẽ ghét thương” trong truyện “Lục Vân Tiên” từ câu 473 đến câu 504 kể về cuộc đối thoại giữa ông Quán và các nho sĩ trẻ tuổi, đồng thời thể hiện tình cảm yêu ghét chân thành của tác giả. .

Quan trong đoạn trích là nhân vật tiêu biểu cho những nhà Nho ở ẩn. Anh nói lên những suy nghĩ, cảm xúc của mình trước cuộc sống mà anh chứng kiến. Đó là câu chuyện về bốn chàng trai Nho sinh Bùi Kiệm, Trịnh Hâm, Tử Trực và người bạn Lục Vân Tiên. Họ uống rượu thi thơ trong quán ông trước khi vào trường thi. Trịnh Hâm và Bùi Kiệm huênh hoang, khoác lác hơn thua, ngờ rằng Lục Vân Tiên và Tử Trực gian lận. Nhân đó, ông Quán bàn luận về lẽ yêu ghét ở đời.

Quán tuy là nhân vật phụ nhưng có thể coi đoạn trích này là phát ngôn cho tư tưởng của tác giả. Bốn câu thơ đầu là lời tuyên bố hận và yêu của Quân:

“Hãy xem xét rằng lịch sử đã được

Xem xong mà lòng buồn rười rượi

Hỏi khi nào tôi phải nói

Bởi vì nếu bạn ghét nó, bạn cũng yêu nó.”

Một người học cao như Đồ Chiểu ngoài hai mươi tuổi thi đỗ tú tài, giữa tương lai rộng mở đầy hứa hẹn thì mẹ mất, hai mắt mù lòa, rồi về quê dạy học, làm nghề bốc thuốc. . Cho nên nói rõ ràng những sự kiện trong sử sách khiến lòng tôi đau đớn và buồn bã. Ông chỉ ra mối quan hệ chặt chẽ giữa ghét và yêu. Anh ghét không phải vì danh lợi mà vì “Những điều nhìn thấy mà đau lòng”, “Vì ghét cũng là yêu” anh ghét vì yêu quá nhiều, vì quá thương tâm. yêu thương đồng loại, căm ghét kẻ ác, cậy quyền ức hiếp người khác. Như vậy, ghét trong quan niệm của Quán cũng là một biểu hiện của tình thương, lòng thương ở đây đạt đến mức tối đa vì thương quá mà sinh ra ghét tột độ.

Xem thêm bài viết hay:  Phân tích nhân vật bà cô trong đoạn trích Trong lòng mẹ (dàn ý - 6 mẫu)

Bốn câu tiếp theo là sự yêu ghét rõ ràng của ông Quán được bày tỏ:

Cổ tích rằng: “Trong đục chưa thành

Không thích ghét sao lại ghét?

Thuyết phục rằng anh ấy ghét những thứ tầm thường

Ghét ghét ghét ghét trong lòng”

Khi được Vân Tiên hỏi về tình yêu ghét ở đời là như thế nào? Anh thẳng thắn bày tỏ quan điểm và suy nghĩ của mình. Anh ấy “ghét chuyện vặt vãnh” là những điều vô nghĩa, tục tĩu, vô nghĩa. Lão “ghét cay ghét đắng đến tận xương tủy” chỉ với một câu thơ sáu tám mà từ “ghét” được lặp lại đến bốn lần và mức độ diễn đạt đã thể hiện rõ mức độ căm ghét tột độ của lão. Cửa hàng.

Anh cụ thể hóa ghét ai là ghét, ghét sự việc như thế nào và ghét vì ai?

“Hận đời Kiệt, Trụ mê dâm

…Sớm sớm tối đánh, loạn dân”

Trong mỗi cặp câu lục bát, tác giả đều trích dẫn những nhân vật, sự việc thời Hạ, Thương ở Trung Quốc với điệp cấu trúc “Hận đời…”. Điển cố, điển cố được sử dụng tài tình và có mục đích riêng, tác giả mượn truyện Tàu để nói với ta, làm nổi bật đặc điểm của thơ trung đại “ý tại ngôn ngoại” (ý ở ​​ngoài lời). ). Bạn ghét ai ở đây? Vì một chữ “dân” mà tất cả những việc làm trên đây của mỗi triều đại đều có hại cho dân. Nguyễn Đình Chiểu phải là một người yêu nước, thương dân đến tột cùng, ông căm ghét vì xuất phát từ quyền lợi của những người dân nghèo. Căm thù những kẻ phá hoại nhân dân, làm băng hoại đời sống nhân dân, đẩy nhân dân vào cuộc sống cơ cực, lầm than. Cụ Đồ Chiểu sống dưới triều vua Tự Đức với nền chuyên chế tàn bạo, vua quan xa hoa, thuế nặng, quan lại thối nát, lúc bấy giờ “Trời đất u sầu. Cảnh đói khổ, hoang tàn. Dân nghèo, dân cùng kiệt” khiến nhân dân phẫn nộ nổi dậy chống lại chúng. Nguyễn Đình Chiểu, một nhà nhân đạo luôn đứng trên lập trường, lợi dân nói thay lòng dân. Thơ văn của ông có câu:

Xem thêm bài viết hay:  Bình giảng khổ 2 bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử hay nhất - Ngữ văn lớp 11

“Các bạn chở bao nhiêu tàu?

Bọn này đập bút gian ác quá”

Nếu như tám câu thơ trên nêu rõ những việc của triều đình mà Quán ghét thì mười bốn câu tiếp theo chỉ ra những người và lý do mà Quán yêu:

“Yêu là yêu một vị thánh

… Bị đuổi về nhà giáo dân”

Mỗi con người, mỗi nhân vật mà tác giả nhắc đến đều là những bậc cổ nhân, những bậc hiền tài nhưng gặp thời thế bấp bênh, một số phận long đong không thể đem hết tài năng để cống hiến, phụng sự cho đất nước. quốc gia. Đó là Khổng Tử vất vả trên con đường giảng đạo và giáo hóa người đời nay đây mai đó, Nhan Uyên chết yểu, Gia Cát Lượng tài ba không gặp thời, Đổng Tử người họ Đổng. Trọng Thu “Dĩ thời có chí, ngôi không ngôi”, làm quan mà không trọng nhân tài, thương hại Đào Tiên không tham lam, không chịu nổi tủi nhục chốn quan trường. mà lui về ở ẩn để bảo toàn. khí tiết, xót cho Hàn Dũ vì đã dâng biểu khuyên vua đừng quá tin Phật mà phải tội, lưu đày, xót cho thầy Liêm, Lạc “bị chữ tín đuổi đi”. Những con người, sự việc đó được tác giả chọn lọc với những chi tiết tiêu biểu, cách diễn đạt sinh động và việc sử dụng hình ảnh ngụ ngôn “thương bạn”, “thương bạn” đã để lại ấn tượng sâu sắc trong cuốn sách. lòng độc giả. Cũng như tám câu trên, tình cảm của tác giả đối với những bậc hiền tài lỗi lạc xưa kia cũng là dành cho những con người ngày nay đầy tài và đức nhưng không được trọng vọng như Cao Bá Quát, người có tài và chí nhiều lần đi thi. . Nhưng cũng nhiều lần ông thất bại, như Bùi Hữu Nghị thanh liêm mà vẫn phải vào tù, như Nguyễn Công Trứ một lòng vì nước, vì dân mà trở thành trò cười cho thiên hạ…

Xem thêm bài viết hay:  15 Bài văn và dàn ý Tả con thỏ hay nhất

Thương người cũng là thương mình, nói lời ghét người cũng là thể hiện tình cảm của chính mình. Nguyễn Đình Chiểu là một người học cao, có nhiều ước mơ, hoài bão lập thân, nhưng ngay khi bước vào đời, ông đã gặp nhiều bất hạnh, gian khổ. Nguyễn Đình Chiểu căm ghét triều Tàu, yêu mến tiền nhân dù chỉ là “Xem lại lịch sử mấy lần/nửa ghét nửa thương” nhưng cũng là để phản ánh hiện thực của thời đại mà ông đang sống. một triều đại thối nát, thối nát, tiềm ẩn nhiều hiểm họa cho nhân dân. Quan điểm yêu ghét của quan cũng như tấm lòng của tác giả đều xuất phát từ lợi ích của nhân dân, từ tấm lòng yêu nước thương dân, thương thiên hạ.

Đoạn trích có những nét nghệ thuật đặc sắc như sử dụng phép điệp ngữ, biện pháp tu từ, cách diễn đạt linh hoạt, ngôn ngữ mộc mạc, giản dị gần gũi với lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dân, sử dụng nghệ thuật đảo ngữ. , cho các từ trong câu: Vì ghét <> cũng thương, sa hố <> rơi hố, sớm <> đánh nhau tối, chí chí <> mà không ngôi, sớm cáo từ <> bị đày ải,… làm cho câu thơ có vần điệu nhịp nhàng, bộc lộ rõ ​​ràng nỗi căm hờn, yêu thương của tác giả.

Đoạn trích “Lí lẽ ghét thương” tác giả đã mượn lời nói của Quán để bộc lộ tâm tư, suy nghĩ, tình cảm, bày tỏ quan điểm yêu ghét của mình trước bàn dân thiên hạ. Đằng sau lớp vỏ văn chương là tấm lòng nhân đạo cao cả của nhà thơ mù. Theo đánh giá của Phạm Văn Đồng là “Nguyễn Đình Chiểu_ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc”.

Xem thêm các bài văn mẫu về phân tích và lập dàn ý tác phẩm lớp 11:

le-ghet-thuong.jsp

Các bộ đề lớp 11 khác

Viết một bình luận